Traed Mawr

2012-01-30T05:28:00.000-08:00

Nannau

Priododd Huw Nannau Hen, ferch i Rys Fychan, Corsygedol, sef Annes. Buont yn briod am bron i 60 mlynedd. Roedd Siôn Phylip yn fardd i Gorsygedol. Canodd ef foliant i'r Nannau:

Pwy yw'r dŷn pur diweniaith
pand yr un penadur iaith
pa ben Sir pawb yn neshau
pont a nen pan't Huw Nannau......

Gan Siôn Phylip mae englyn i dŷ'r Nannau:

Tu ffyddlon tirion i tario Cyfion
Cyfoeth a fydd yno
Llawnder ai gyfiawnder fo
Lleinw byth llawen obeithio.

2011-09-15T09:13:00.000-07:00

Darlledu, S4C a teledu lleol

Mae CM 7180 nawr ar gael - S4C, Gwasanaeth Tramor y BBC a theledu lleol.

"BROADCASTING
An Agreement Between
Her Majesty’s Secretary of State for Culture,
Olympics, Media and Sport and
the British Broadcasting Corporation"

Dyma adroddiad newyddion gan y BBC wedi i'r gwelliant i dynnu S4C allan o'r cawdal fethu o un pleidlais.

:-((

2011-09-12T14:19:00.000-07:00

2011-08-23T13:50:00.000-07:00

Llun y dydd - y ffordd ymlaen

2011-07-27T00:29:00.000-07:00

Llun y dydd 27-7-2011

Bedd Gwenallt ym mynwent Aberystwyth

2011-04-24T12:47:00.000-07:00

Llun y Dydd - Kyoto

Dyma orsaf drenau Kyoto yn Siapan. Rwy'n hoff iawn o dynnu lluniau adeiladau ac adeiladwaith, ac mae Kyoto yn cynnig llu o gyfleuon i gael lluniau da.

Efallai rhywbryd, mewn dyddiau gwell, fe fyddai'n braf ail ymweld â'r wlad, a throedio dan y blodau ceirios unwaith yn rhagor.

2011-04-21T11:42:00.000-07:00

Llun y Dydd - Aredig

2011-04-12T07:33:00.000-07:00

Llun y dydd.

Hen waith plwm, yn y bryniau uwchben Talybont/Bontgoch, Ceredigion.
(hawlfraint Iestyn Hughes)

2011-03-15T14:14:00.000-07:00

Mae'r Arglwydd yn cofio y dryw yn y drain,
ei lygad sy'n gwylio y wennol a'r brain;
nid oes un aderyn yn dioddef un cam,
na'r gwcw na bronfraith na robin goch gam.

Rhown foliant i Dduw am ein cadw ninnau'n fyw,
am fwyd ac am ddillad moliannwn ein Duw;
rhown foliant i Dduw am ein cadw ninnau'n fyw,
am fwyd ac am ddillad moliannwn, moliannwn ein Duw.

Mae'n cofio'n garedig am adar y to,
caiff pob titw bychan ei fwyd yn ei dro;
ehedydd y mynydd a gwylan y môr
sy'n derbyn eu cinio a ddwylo yr Iôr.

Yr Arglwydd sy'n cofio y lili fwyn, wen
a'i gwisgo yn hyfryd o'i thraed hyd ei phen;
rhydd wisgoedd o borffor i'r grug ar y bryn
a mantell y rhosyn yn goch ac yn wyn.

Mae'n rhoddi hardd fenig i fysedd y cŵn
a gwelwch y ddraenen mor deg yn ei gŵn;
briallu y cloddiau a mwyar y ffos,
gofala amdanynt bob dydd a phob nos.

Gomer M Roberts (1904 - 93)

2011-02-17T13:46:00.000-08:00

Spam diddorol a dderbyniwyd gan wefan y capel acw heddiw

Rhodd O Gilbert Roseline Mrs
Annwyl yng Nghrist,

Gall ein Harglwydd da bendithia chi, eich gwobrwyo am eich allan fynd a'ch yn dod i mewn trwy Iesu Grist ein Harglwydd. Amen.

Fy enw i yw Mrs Roseline Gilbert; Origin of Kuwait, i am briod â diweddar Mr William Gilbert. oedd yn gweithio gyda Kuwait llysgenhadaeth yma yn Ivory Coast am naw mlynedd cyn iddo farw yn y flwyddyn 2008.

Rydym yn briod am un mlynedd ar ddeg heb blentyn. Bu farw ar ôl salwch byr sy'n para am bedwar diwrnod yn unig. Cyn ei farwolaeth yr oeddem yn y ddau geni drachefn Cristnogol. Ers ei farwolaeth fi penderfynu peidio ag ailbriodi neu gael plentyn y tu allan i'm cartref priodasol y mae'r Beibl ei erbyn. Pan gafodd fy ngwr yn hwyr yn fyw iddo adael y swm o Dau filiwn bum can mil o ddoleri US ($ 2. 5 miliwn) mewn cyfrif ymddiriedolaeth yn gyffredinol gyda banc yma yn Abidjan, Côte d'Ivoire gorllewin Affrica, Yn ddiweddar, yn dilyn fy iechyd gwael fy meddyg dweud wrthyf bod fi na fyddai para am yr wyth mis nesaf o ganlyniad i 'm broblem ganser.

Dywedodd wrthyf fod yn y 2 fis nesaf mae mynd i fod yn lledaeniad y canser hwn i fy esgyrn, ac nid wyf yn byw eto, yr un sy'n amharu ar y rhan fwyaf i mi yn fy salwch strôc. Wedi hysbys fy fi benderfynu amod i roi gronfa hon i eglwys Gristnogol, Unigol, a Sefydliad neu y gallai i yn gwybod ei angen ac a fydd yn defnyddio'r arian hwn y ffordd i am fynd i gyfarwyddo yma yn ôl dymuniad fy ngwr yn hwyr cyn ei marwolaeth.

Ar hyn o bryd, yr arian hwn yn dal i fod gyda'r banc. Yr wyf am y gronfa hon gael ei defnyddio mewn gweithgareddau gwaith rhyddhad yn hoffi, cymorth i deuluoedd pastors, cartrefi plant amddifad, llai breintiedig yn yr ysgolion cymdeithas ac Cristnogol, pobl dlawd yn eich yng nghanol a chadw i fyny o'r Eglwysi ac ar gyfer lluosogi gair Duw ac i ymdrechu bod y ty i Dduw yn cael ei gynnal.

Cymerais y penderfyniad hwn gan nad oes gennyf unrhyw blentyn a fydd yn etifeddu yr arian hwn ac mae fy ngwr pherthnasau nid ydynt yn Gristnogion a fi ddim eisiau fy ngwr ymdrechion i gael ei ddefnyddio gan unbelievers. Nid wyf am sefyllfa lle y bydd yr arian hwn yn cael ei ddefnyddio mewn ffordd annuwiol. Dyma pam dwi yn cymryd y penderfyniad hwn.

Gwnaeth y Beibl i ni ddeall bod "Gwyn ei fyd y llaw sy'n rhoddi". Nid wyf yn ofni marwolaeth felly i yn gwybod ble i am fynd. Rwy'n gwybod bod fi wyf yn mynd i fod yn y fynwes yr Arglwydd. Exodus 14 vs 14 yn dweud bod "bydd y arglwydd frwydr yn fy achos a fi fydd yn cynnal fy heddwch" Nid fi dim angen unrhyw gyfathrebu dros y ffôn yn y cyswllt hwn oherwydd fy iechyd. Gyda Duw pob peth sydd bosibl.

Cyn gynted ag y fi fydd yn derbyn eich ateb i rhoi i chi y cyswllt y banc i chi gysylltu â nhw'n uniongyrchol ar gyfer trosglwyddo ymlaen. Byddaf hefyd yn cyhoeddi llythyr i chi awdurdod a fydd yn profi chi fel y buddiolwr presennol o fy arian. Yr wyf am i chi a'ch teulu i bob amser yn weddïo dros mi oherwydd yr arglwydd yw fy Mugail. Mae fy hapusrwydd yw bod fi yn byw bywyd Cristnogol yn deilwng. Pwy bynnag sy'n awyddus i wasanaethu yn rhaid i'r Arglwydd wasanaethu ef yn ysbryd a gwirionedd.

Os gwelwch yn dda bob amser fod yn weddigar bawb drwy eich bywyd, bydd oedi yn eich ateb yn rhoi i mi ddod o hyd ystafell mewn eglwys arall at y diben hwn yr un. Os gwelwch yn dda i mi y byddwch yn gweithredu yn unol â hynny gan fy mod yn Datgan yma. Bydd unrhyw oedi yn eich ateb yn rhoi i mi ddod o hyd ystafell yn berson arall at y diben hwn yr un. Os gwelwch yn dda fy sicrhau y byddwch yn gweithredu yn unol â hynny fel fi nodir yma. Yn gobeithio derbyn eich ateb.

Aros bendithio yn yr Arglwydd.

Yr eiddoch yn Nghrist
Gilbert Roseline Mrs,

2010-08-06T01:16:00.000-07:00

Best Archives on the Net

The Best Archives on the Net awards - re-purposing descriptive data.

The Smithsonian example sounds very interesting and useful. So much for one-size-fits-all collections management solutions.

pethe'r Archif

2010-03-03T12:34:00.001-08:00

pethe'r Archif
Originally uploaded by traed mawr

Criw cynhyrchu rhaglen newydd "diwylliant" S4C - pethe - yn recordio yn yr Archif Sgrin a Sain http://www.archif.com

2010-02-26T14:40:00.000-08:00

Hwiangerdd dydd 13

Sion a Siân

Sion a Sian, oddeutu'r tan,
Yn bwyta blawd ac eisin man

2010-02-14T04:06:00.000-08:00

Hwianderdd y dydd 12

Gyrru i Gaer

Gyrru, gyrru, gyrru i Gaer;
I briodi merch y maer;
Gyrru, gyrru, gyrru adre,
Wedi priodi ers diwrnodie.

2010-02-13T11:36:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd 11

Sgwrs

"Wel," meddai Wil wrth y wal,
Wedodd y wal ddim wrth Wil.

.

2010-02-12T11:23:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd 10

I'r Ysgol

Mi af i'r ysgol fory,
A'm llyfyr yn fy llaw;
Heibio'r Castell Newydd,
A'r cloc yn taro naw;
Dacw mam yn dyfod,
Ar ben y gamfa wen,
"A rhywbeth yn ei barclod,
A phiser ar ei phen.
Mi af i'r ysgol fory,
A'm llyfyr yn fy llaw,
Heibio'r Sgubor Newydd,
A'r cloc yn taro naw;
O, Mari, Mari, codwch,
Mae heddyw'n fore mwyn,
Mae'r adar bach yn canu,
A'r gog ar frig y llwyn.

2010-02-11T10:24:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd 9

Medde Bibyn wrth Bobyn

"A ddoi di i'r coed?" medde Bibyn wrth Bobyn,
"A ddoi di i'r coed?" medde Richard wrth Robin,
"A ddoi di i'r coed?" medde'r bachgen ei hun,
"A ddoi di i'r coed?" medde nhw bod yg un.
"Beth wnawn ni yno?" medde Bibyn wrth Bobyn,
"Beth wnawn ni yno?" medde Richard wrth Robin,
"Beth wnawn ni yno?" medde'r bachgen ei hun,
"Beth wnawn ni yno?" medde nhw bod yg un.
"Hela'r dryw bach," medde Bibyn wrth Bobyn,
"Hela'r dryw bach," medda Richard wrth Robin,
"Hela'r dryw bach," medde'r bachgen ei hun,
"Hela'r dryw bach," medde nhw bod yg un.
"Beth wnawn ni wedyn?" medde Bibyn wrth Bobyn,
"Beth wnawn ni wedyn?" medde Richard wrth Robin,
"Beth wnawn ni wedyn?" medde'r bachgen ei hun,
"Beth wnawn ni wedyn?" medda nhw bod yg un.
"Gwneyd potes a fo," medde Bibyn wrth Bobyn,
"Gwneyd potes a fo," medde Richard wrth Robin,
"Gwneyd potes a fo," medde'r bachgen ei hun;
A boddi mewn potes ddaru nhw, bod yn un.

.

2010-02-10T11:50:00.001-08:00

Hwiangerdd y dydd 8

Tarw corniog

Tarw corniog, torri cyrnau,
Heglau baglog, higlau byglau;
Higlau byglau, heglau baglog,
Torri cyrnau tarw corniog.

.

2010-02-10T11:38:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd 7

Llong fy nghariad

Dacw long yn hwylio'n hwylus,
Heibio'r trwyn, ac at yr ynys;
Os fy nghariad i sydd ynddi,
Hwyliau sidan glas sydd arni

.

2010-02-08T10:43:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd 6

Y Wylan

Y wylan fach adnebydd
Pan fo'n gyfnewid tywydd;
Hi hed yn deg, ar aden wen,
O'r mor i ben ymynydd.

2010-02-07T07:50:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd 5

Y Lleuad

Mae nhw'n dwedyd yn Llanrhaiad,
Mai rhyw deiliwr wnaeth y lleuad;
A'r rheswm am fod goleu drwyddo,
Ei fod heb orffen cael ei bwytho.

2010-02-04T08:18:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd 4

I'r Felin

Dau droed bach yn mynd i'r felin,
I gardota blawd ac eithin;
Dau droed bach yn dyfod adra,
Dan drofera, dan drofera.

2010-02-03T03:38:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd 3

Pwsi meri mew

Pwsi mew, pwsi mew,
Lle collaist ti dy flew?
"Wrth gario tan
I dy modryb Siân,
Yng nghanol eira a rhew."

2010-02-02T14:53:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd 2

Si hei lwli

Si hei-li-lwli, 'r babi,
Mae'r llong yn mynd i ffwrdd;
Si hei-li-lwli, 'r babi,
Mae'r capten ar y bwrdd

2010-02-02T14:30:00.000-08:00

Hwiangerdd y dydd

Yr Ebol Melyn

Mae gen i ebol melyn,
Yn codi'n bedair oed,
A phedair pedol arian
O dan ei bedwar troed;
Mi neidia ac mi brancia
O dan y feinir wen,
Fe reda ugain milldir
Heb dynnu'r ffrwyn o'i ben

2010-01-25T12:06:00.001-08:00

Dave Berry, Film Historian
1943 - 2010

We received very sad news on Friday afternoon of the death of Dave Berry, the doyen of Welsh film, who worked tirelessly as Research Officer for the former Wales Film and Television Archive, and later the National Screen and Sound Archive of Wales, until his retirement a few years ago.

Born in Bolton, his career as a journalist moved him to Cardiff, where he worked for may years for the South Wales Echo. He loved all aspects of film, especially the works of the silent era, and eventually left the Echo to write the masterpiece "Wales and Cinema: the first hundred years" which was published by the University of Wales Press (new ed 1996).

There are several tributes to Dave already posted on the web. I'm sure there will be many more over the coming days.

Llyfrgell Genedlaethol Cymru / AGSSC
Nat. Library of Wales / NSSAW
The Bioscope
Facebook
BBC
BBC Cymru
Wales 0n-line
Some flickr photos

Dave had the ability to be infuriating, lovable, erudite, endearing, stubborn, helpful, hindersome, meticulous in his research yet hopelessly vague in his adherence to corporate rules, all at the same time. It was a pleasure to know him; a privilege to have worked closely with him, and help him achieve some of his goals for Wales's screen heritage.

I extend my sympathies to all those, near and far, who are now grieving a great personal and professional loss.

2010-01-24T10:50:00.000-08:00

Dave Berry
1943 - 2010

Grwp facebook
BBC
Tatws Newydd
Y Bioscope

Ynyslas

2010-01-17T09:19:00.001-08:00

coch
Originally uploaded by traed mawr

Diwrnod braf yn Ynyslas

Bryste v Caerdydd yn Siberia

2010-01-12T12:46:00.001-08:00

Bryste v Caerdydd yn Siberia
Originally uploaded by traed mawr

Diolch fyth am Sgorio ar S4C. Mae nhw'n haeddu medal am fentro i lawr o'r gogledd, trwy'r tywydd garw, i ddod a'r gem i ni, yn glyd o flaen y tân.

Winter woolies

2010-01-02T09:37:00.001-08:00

woolies
Originally uploaded by traed mawr

Prom Aberystwyth

2010-01-01T08:03:00.001-08:00

Prom Aberystwyth
Originally uploaded by traed mawr

Bore binary - ar y Prom yn Aber ar 010110

Llannefydd dan eira

2009-12-30T11:46:00.001-08:00

Llannefydd dan eira
Originally uploaded by traed mawr

Noson ar y "tir uchel".

2009-12-21T08:16:00.001-08:00

Nadolig Llawen

2009-11-02T11:37:00.000-08:00

Pepsi mewn dyfroedd dyfnion

Leciwn i ddim bod yn sgidie'r ysgrifenyddes druan yn Pepsico, sydd wedi costio $1.26 BILIWN i'r cwmni, oherwydd iddi anghofio pasio llythyr ymlaen.

Dyma wers i bawb bod angen cofnodi a thracio gohebiaeth o bob math!

Wele'r stori yma

2009-09-28T11:40:00.000-07:00

The Age of Stupid

2009-09-23T12:42:00.000-07:00

Joanna Quinn

Fe fydd arddangosfa o waith yr animeiddwraig o Gymru yn cael ei gynnal Amgueddfa'r Cyfryngau yn Bradford. 16 Hydref 2009 - 21 Chwefror 2010.

2009-09-22T10:58:00.000-07:00

Rhoi'r brêcs ar Ferodo

Mae llywodraeth Lloegr wedi'r rhoi'r brêcs ar y cynllun i adeiladu carchar ar hen safle Ferodo / Dynamex .

Addas iawn a chysidro mai cynhyrchu brêc ceir oedd y ffatri.

2009-09-19T07:05:00.000-07:00

Ffydd gobaith a chariad

Ddoe, agorwyd Ystafell Ddarllen y Gogledd y LLyfrgell Genedlaethol ar ei newydd wedd.

Cafwyd cerdd gen Gillian Clarke, i'w chyfieithu rywbryd gan Menna Elfyn, yn disgrifio darllenwyr fel creyr glas, sbitsis gan y Llyfrgellydd, Llywydd y Llyfrgell a'r Gweinidog Diwylliant. Neis iawn.

Wele fe wawriodd hyfryd ddydd, ac mae'r lle wedi ail-agor.

Roedd dirfawr angen trwsio a diweddaru'r hen le, ac wedi hir ymaros, beth yw'r "verdict"? Hyd yn oed i sinic fel fi, dim ond dau air wneith y tro, sef "Hollol wych".

Mae agor y fath ystafell ar adeg pan mae llai a llai o bobl yn camu dros drothwy llyfrgelloedd yn dangos ffydd a hyder y sefydliad ei hun, a'r Cynulliad, yn nyfodol y lle. Felly hefyd y buddsoddiad mewn systemau rheoli cofnodion a digido. Fe fydd rhywun yn troi rown mewn 20 mlynedd a, gobeithio, yn dweud "diolch fyth bod y Llyfrgell wedi buddsoddi fel gwanaethon nhw ar droad y ganrif..."

Hwre. Ymlaen a ni. Ond nawr, ys gwn i a gawn ni ganolbwyntio ar warchod a datblygu'r casgliadau eu hunain? Y nhw yw'r rheswm dros yr adeilad ("y drysorfa"), dros fodolaeth y lle. Heb gasgliadau, heb ddim. Ac mae grant pwrcasu casgliadau'r Llyfrgell yn anghredadwy o fach. Mae'r casgliadau yn bethau i ymfalchio ynddyn nhw, mae nhw fel ffrindiau, fel cymdeithas, yn swyno fel cariadon. Wedi canrif o briodas rhwng yr adeilad a'i chynnwys, peidier a chymryd hanner pwysica'r briodas yn ganiataol.

2009-09-09T14:10:00.000-07:00

40 mlynedd ers y ddeddf dwyieithrwydd yng Nghanada

Erthygl ar safle newyddion CBC.

Yr ymateb i'r erthygl yn hynod o ddiddorol - gobeithio na fyddwn ni'n dal yng ngyddfau'n gilydd ymhen rhyw 30 mlynedd arall.

Diddorol hefyd yng nghyd-destun yr helynt diweddaraf am atal cyfieithu "Cofnod" yn ein Cynulliad bach ni.

2009-07-12T08:03:00.000-07:00

Nid y Llyfrgell Genedlaethol - y tro hwn.

Y gwasanaethau darllen i'w cwtogi, gan gynnwys agor ddiwrnod yn llai yr wythnos, er mwyn sicrhau bod digon o arian ar gael i barhau eu rhaglen ddigido.

Yn ol llefarydd ar ran y TNA (Archifau Cenedlaethol y DU, nid y syrcas wreslo) yn yr Independent "We have looked at ways in which we can make savings across the organisation, and reducing opening hours will enable us to continue to invest in our online services. We have a budget allocation which has been set for three years, but we need to make savings of 10 per cent to enable us to continue investing in digitalisation."

Erthygl lawn yr Independent yn y fan hyn

2009-07-11T13:01:00.000-07:00

Porthi'r Ddraig

Carnifal y Porth. Llun gan Leighton Andrews ar Twitpic - diolch.

Edrych yn lot o hwyl diniwed, ac yn dilyn hen draddodiad.

Gwyliwch carnifal yn y Cymoedd 83 mlynedd yn ol - byddwch yn amyneddgar a rhoi cyfle i'r ffilm (reit hir) lwytho - mae'n werth aros.

.

2009-07-11T03:03:00.000-07:00

Cilcyn o ddaear ddigidol.

2009-06-29T12:02:00.000-07:00

5 Diwrnod o ryddid

Mae America yn honni mae hi yw gwlad cyfleoedd, cydraddoldeb a rhyddid. Wel, cyfleoedd efallai, rhyddid, wn i ddim wir, cydraddoldeb, "no way".

Fe dyngais adeg dechrau rhyfel Irac, na fuaswn yn twllu gwlad "y rhydd" tra byddwn fyw, ond wedi'i Obama ddod yn Arlywydd, fe ddiddymais fy llw, a mynd draw i'r brifddinas am 5 diwrnod, i weld sut sioe oedd Cymru wedi llwyddo i'w chreu ar gyfer Gwyl Werin y Smithsonian.

Gyda'm llaw ar fy nghalon, a than y faner gyda'i ser yn disgleirio, gallaf ddweud yn ddiffuant, nad wyf wedi cael y fath hwyl ers blynyddoedd.

Er fy mod yno ar wyliau, ac i gefnogi rhan o'r wyl ymylol (Gwyl Ffilmiau o Gymru, os ydych eisiau gwybod), fe gefais fy llusgo i mewn i sawl gweithgaredd, a bu bob diwrnod yn llawn i'r brig o brofiadau newydd a bythgofiadwy. Yr unig flas cas oedd nad oedden ni, bobl yr ymylon, yn cael ein trin yn gyfartal a phawb arall, a hynny o bell ffordd. Ond dyna fel mae hi ar ffiniau pethau bod amser, ynte? Ta waeth, fel Cymry, rydym wedi hen arfer ag anghyfartaledd, felly doedd y teimlad o fod yn is-raddol ddim byd newydd.

Beth fyddaf yn ei gofio fwyaf o'r profiad?
1. Nad yw'r Americanwr cyffredin yn gwybod UNRYW BETH o gwbl, gwbl am Gymru. Mae rhaid dechrau pob sgwrs, a'i chynnal, gan gofio nad oes modd cymryd dim yn ganiataol.
2. Mae'r rhai sy'n gwybod mymryn am Gymru yn meddwl bod y diweddar Diana yn dod o'r wlad, a bod Charles yn byw mewn castell mawr yma.
3. Mae nhw'n hoffi holi am bopeth, ac eisiau dysgu amdanom, ond yn aml nid oes gan eu cwestiwn unrhyw beth o gwbl i wneud gyda'r pwnc dan sylw ar y pryd.
4. Nid yw'r Americanwyr wedi'u clymu i reolau iechyd a diogelwch a ballu. "jest get on with it".

ac yn bennaf oll
5. Fod yr Americanwyr yn llawn awydd i ddysgu ac i brofi pethau, ac i wybod mwy o lawer am wledydd eraill. Mae 'na gyfle yno, bois busnes, cyrff cyhoeddus etc. Deffrwch!

A'r olaf, ond nid y lleiaf

6. Bod Rhodri Morgan yn andros o foi, yn aruthrol o glyfar a gwybodus, yn rhyfeddol o rugl (o gofio'r hwyaid ungoes) ac yn haeddu can-mil mwy o glod adref nac y mae'n ei gael. "He's a hard act to follow" dywedodd rhywun. Mor wir. A phwy neith ei ddilyn?

A'r effaith fwyaf arnaf i, yn bersonol? Dileu rhywfaint ar fy hen siniciaeth, eironig un-llygeidiog, mewnblyg, dw i'n meddwl. Wel, nes daw y siom nesaf, siwr o fod!
A tydi 5 diwrnod o ryddid ddim hanner digon.

A gyda llaw, roedd y perfformwyr a'r crefftwyr oedd (a sydd yno am wythnos arall) yn gweithio yn anhygoel o galed, ac yn gwneud job hollol wych o ddehongli'n diwylliant i'r miliwn a mwy sy'n ymweld â'r wyl.

Dyma ribdires o luniau o'r lle...

2009-06-21T06:55:00.000-07:00

Wales is toast

Safle ddifyr am fapiau rhyfedd, er nad yw'n cynnwys un gwych welais i blynyddoedd yn ol, yn sticio y gwledydd celtaidd at'i gilydd

Toast

Amser o Lundain (hwn 'di'r gorau sy'n cynnwys Cymru)

2009-06-19T15:07:00.000-07:00

Mae'r boi 'ma yn wych

2009-06-19T11:59:00.000-07:00

Burrowing into the Assembly

Diolch i'r 3 Dewi am dynnu sylw at y pla cwningod yn y Cynulliad.

Anhygoel.

2009-06-19T10:20:00.000-07:00

Nid Mrs Milton

"Descent of an Angel"

Dawns fertigol i lawr wyneb y Llyfrgell Genedlaethol gan Kate Lawrence.

2009-06-18T11:00:00.000-07:00

Hael yw Hywel

Faint i roddion ar gyfer raffls mae eich aelod seneddol chi wedi prynu ar dreuliau'r wlad, ys gwn i. Darganfyddwch yma!

.

2009-06-10T15:11:00.000-07:00

Roeddwn yn meddwl mai Ebrill oedd y "mis creulonaf"

Tan rwan, beth bynnag.

Ffrwydriad Gogledd Korea
Ffrwydriadau Pacistan
Y byd yn dod i ben
Diwedd GM
LDV
Aliwminiwm Mon
Llifogydd
Siambls yn San Steffan
MEPau "ferral"
Berlusconi
Ripits S4C
Helynt ITV Cymru
Cyfres arall o'r Brawd Mawr
Susan Boyle

heb anghofio y mabinogi newydd, Golwg360

"Dyma'r byd y mae tarannau, mellt a chenllysg, ddaear-gryn" Ia wir. Felly 'mae.

YCHWANEGIAD ers sgwennu hwn

Iran
Gwystlon Irac
Michael Jackson
Damwain tren Washington

.

2009-05-23T04:03:00.001-07:00

Seliwleit cymreig

nefi bliw

acha Fap
n esmwyth Ca Leoliad

nefi wen

.

2009-05-15T11:31:00.000-07:00

Golwgfa drist

Heddiw lansiwyd gwefan newyddion newydd Golwg 360.

Dyma'r canlyniad. Pob math o drafferthion technolegol. A phan oedd yn gweithio, roedd y diwyg yn wael, "logic" symud o gwmpas ddim yn gweithio yn iawn, a DIM RSS.

Dw i'n deall sut y gall gwefannau newydd gael trafferthion, a gormod o bobl yn trio cael cip i gyd yr un pryd. Ond nid dyma sydd wedi digwydd heddiw siawns. Fydd dim 30,000,000 hit i wefan fach Gymraeg ar un diwrnod, siawns.
Arian cyhoeddus - chi a fi - sydd wedi talu am y siambls yma. On ta waeth am hynny.

Mae fy nghalon yn gwaedu dros y rhai sydd yn gweithio ar y cynllun, rwy'n siwr bod eu wynebau'n biws, a'u bod mewn panig. Pam lansio pan nad oedd pethau'n barod?

Doeddwn i ddim yn gefnogol i ddewis panel y Cyngor Llyfrau, ac roedd gen i amheuon dybryd ynghylch y cynllun. Roeddwn bron a disgwyl "y gwaethaf", ond mae hyn yn waeth na'm senario dduaf.

Ond dyna'r penderfyniad; rhaid byw efo'r canlyniad, ac felly mae'n hanfodol rhoi cefnogaeth i Golwg 360. Mae'n ddatblygiad hynod o bwysig i'r iaith ac i hygrededd yr iaith. RHAID i'r fenter hon weithio. Fe fyddai methiant yn gnoc sylweddol. Felly rwy'n mawr obeithio mai problemau bach oedd y rhai a welais heddiw (er rwy'n amau, gan fod rhai i'w gweld yn sylfaenol iawn i strwythur, diwyg a codio'r wefan).

Pan godaf o'r gwely bore yfory, fy ngobaith taeraf yw y byddaf yn gallu clicio ar y wefan, a bydd newyddion y byd i'w weld ar fy sgrin, mewn diwyg hyfryd, yn yr iaith Gymraeg.

Os nad yfory, drennydd, os nad drennydd - dradwy, ond os nad dradwy, fe gliciaf ar RSS Newyddion BBC Cymru, ac fe fyddaf yn falch bod gan Cymru un corff o leiaf y gellir trystio i wneud "jobyn teidi".

"Roedd y penderfyniad gant y cant yn gywir" meddai Alun Ffred. Gobeithio na fydd yn gorfod llyncu'i eiriau.

2009-05-05T13:55:00.000-07:00

Oes Gafr Eto?

Animeiddiad cynhara'r byd

"Burnt City Wild Goat" o Iran c. 5 mil oed!

Mae 5 llun o afr yn neidio i gyrraedd y dail wedi'u peintio ar fowlen. O roi'r 5 llun at ei gilydd, mae'n creu animeiddiad o'r afr yn neidio.

Ewch i weld yr afr yn neidio a dysgu am y cefndir yn y fan hyn.

2009-04-23T13:50:00.000-07:00

4 Wal - ble mae'r drws?

Gan nad wyf yn ffarmwr, na'n warden parc cenedlaethol, na'n Iolo Williams, ond yn hytrach yn un o'r miliynau sy'n treulio eu dyddiau mewn swyddfeydd, ystafelloedd gwestai rhad, neu mewn trenau, neu ceir a bysiau, rwy'n reit gyfarwydd a bod oddi fewn i ffiniau pedair wal o ryw fath neu'i gilydd.

Rwy'n ddigon o voyeur i fwynhau rhaglenni teledu sy'n agor drysau ar dai diarth, megis "A place in the sun", ond fy hoff raglen stwffio-fy-nhrwyn-i-gartrefi-pobl-eraill yw 4 Wal ar S4C. Yn enwedig y gyfres am dai hanesyddol Cymru.

Ond och a gwae, fe gefais ddadrithiad yn y rhaglen ddiweddaraf - gwestai'r byd. Gobeithio mai hiccup yw'r rhaglen hon, ac y cawn ni agor rhagor o ddrysau tai hanesyddol ac ati yn y dyfodol.

Mae'r rhaglen gyntaf yn y gyfres hon yn rhoi'r argraff bod y ffrwd syniadau gwreiddiol wedi dod i ben, wedi taro yn erbyn wal, fel petai, a'r fformiwla wedi chwythu'i blwc.

Malu awyr siwdaidd, arwynebol, ac yn anaddas ar gyfer hwyl wael y cyfnod ol-binj benthyca rydym ynddo nawr. Mae'r rhaglen yn rhoi'r argraff o fod yn romp-ar-dreuliau rownd byd bling.

Mae'r rhaglen Byw yn yr Ardd wedi darllen vibes ein heddiw newydd diflas i'r dim. Fe ddylai comisiynwyr 4 Wal ystyried addasrwydd rhaglenni "cyrraeddiannol" "dyheuadol" megis 4 Wal - neu o leiaf 4 Wal - gwestai'r byd, ar gyfer y Gymru sydd ohonni. Ond prin y digwyddith hyn, o sylweddoli bod cartref S4C wedi'i droi o fod yn uned lled-ddiwydiannol, iwtilitaraidd i fod yn eglwys gadeiriol i steil a dylunio slic.

Os am weld yr hyn sydd wedi codi'r fath felan arnaf, ewch yma (fe ddylai'r linc barhau am ryw fis).

2009-04-14T11:47:00.000-07:00

Visitheminister.cym

Y bunt yn wan yn erbyn yr ewro a'r ddoler

Pethau'n dynn arnoch?

Yn poeni am yr amgylchfyd ac am ymwrthod rhag hedfan?

Eisiau cefnogi busnesau lleol a Chymreig?

Ai dyma'r cyfle fwya euraid ers degawd i hybu gwyliau lleol?

Ar dan eisiau gwybod am y lle gorau i wneud hyn oll?

Ewch i'r wefan hon i ddarganfod beth sydd gan Gymru fach i'w chynnig i chi y flwyddyn hon.

Gyda diolch i Nwdls

.

2009-03-31T13:33:00.001-07:00

Marcio

Gosod marc. Marciau.

Mae'r gair "marcio" yn gallu golygu pob math o bethau gwahanol.

I blentyn ysgol neu fyfyriwr, mae marciau yn golygu canlyniad; cael gwybod pa mor dda neu wael y mae ef neu hi wedi gwneud mewn arholiad, neu mewn traethawd.

I athro, mae marcio, medde nhw wrthyf i, yn broses - ac yn golygu gwaith blinderus, diflas iawn.

I'r cwmni oedd wrthi ym maes parcio'r gwaith, roedd yn golygu mesur a pheintio llinellau syth, gwyn, coch a melyn. A lluniau rhyfedd o gerddwyr.

I'r gyrrwr, mae marciau yn dynodi rheolau i'w dilyn, rhybuddion a llinellau sy'n eu cadw ar y llwybr cywir.

I gathod a chwn, mae marcio yn golygu diffinio tiriogaeth.

I nifer fawr o ddynion, mae Marc yn dynodi enw, ac i Gristnogion, mae'n dynodi un o ddisgyblion Crist.

Weithiau mae marc yn golygu rhywun sydd dan fygythiad - bod "marc arno, neu arni".

Mae rhai pobl yn creu marc.

Mae pel-droedwyr yn marcio eu gilydd ar y cae chwarae.

Mae marcio rhywbeth yn gallu tynnu sylw, ac mae rhai pobl yn dweud "marcia hwn, fe fydd....."

I'r anllythrennog, mae'r marc yn dynodi arwyddo.

I'r pleidleisiwr, mae gosod marc yn dynodi dewis.

Ond fel dywedodd Stalin, nid y bobl sy'n gosod eu nod ar ffurflen bleidleisio sy'n penderfynu canlyniad etholiad, ond yn hytrach y rhai sy'n cyfri'r marciau hynny.

2009-03-17T13:01:00.000-07:00

Hawl a Braint

Am 5 o'r gloch ar 23 Mawrth, fe fydd pleidlais bwysig iawn yn Senedd Ewrop.

Fe fydd y MEPsau yn penderfynu a fydd y syniad dadleuol iawn i ymestyn hawlfraint i recordiadau sain o 50 i 95 mlynedd yn cael ei wireddu.

Efallai nad yw'n hysbys i bawb, ond mae hawlfraint ar ddeunydd clyweledol yn cyfyngu yn ddirfawr iawn yr hyn y gall archifau wneud gyda deunydd o'r fath. Gyda mathau eraill o ddeunydd, gall llyfrgelloedd ac archifau wneud tipyn i'w diogelu a'u rhoi ar gael yn gyhoeddus. ond gyda deunydd clyweledol, does dim "delio'n deg". Mae hyn oherwydd pwysau enfawr cwmniau mawrion ar y llywodraeth i warchod eu monopoliau.

Mae archifau (fel arfer, archifau tlawd) y wlad yn ceisio eu gorau i ddiogelu deunyddiau, ac yn mynd i drafferth a chost i geisio sicrhau bod y deunydd clyweledol ar gael i'w ddefnyddio gan bobl y wlad.

Yn aml iawn, yr archifau sy'n gyfrifol bod y deunydd yn goroesi o gwbl, yn gwarchod y pethau, yn eu diogelu, ac yn tynnu sylw at yr etifeddiaeth. Ond pan ddaw i'r crynsh, a bod archif eisiau defnyddio rhywbeth o'u casgliad, os yw'r hawlfraint gan un o'r cwmniau mawr, rhaid talu, a weithiau talu'n ddrud, am gael defnyddio'r eitem. A hyn er nad yw deiliad yr "hawl" â dim diddordeb ddeallusol yn yr eitem, a hwythau heb wario dimau goch i wneud yn siwr bod yr eitem yn goroesi. Mae beth sydd ar gael i'w weld, ei ddigido ac yn y blaen, felly'n cael ei gyfyngu i'r hyn sy'n fforddiadwy, a/neu'n syml. Mae cannoedd o filoedd o eitemau mewn archifau na fydd yn gweld golau dydd, oherwydd eu bod yn "broblematig" o ran hawlfraint. Ond fydd rhai o'r cwmniau mawr sydd berchen yr "hawliau" byth yn gweud defnydd ohonynt chwaith. Yn aml does ganddynt ddim copi o'r deunydd eu hunain! Comoditi ydi hawlfraint iddynt, rhywbeth i'w brynu a'i werthu.

A nawr, i wneud materion yn saith gwaeth i archifau, mae'r UE yn bwriadu ymestyn hawlfraint ar recordiau, heb un dim o gwbl i roi'r hawl i'r archifau sy'n edrych ar ôl y recordiau i wneud dim gyda hwy. Mae'r peth yn warthus, a phe bai trigolion y wlad yn syddweddoli faint mae "hawlfraint" yn eu gostio iddyn nhw, bob un wan jack sy'n talu eu trethi, fe fyddent yn arswydo.

http://www.soundcopyright.eu/system/files/Briefing.pdf

http://www.soundcopyright.eu/blog

http://www.openrightsgroup.org/wp-content/uploads/080829_ukipo_ectermextension_amended.pdf

2009-03-09T06:40:00.000-07:00

Song of Gratitude
Sung by the Children at the Wrexham Union
Workhouse Concert
WEDNESDAY, JANUARY 16th, 1867

God bless our benefactors,
With hearts so good and true:
So full of sympathy to prompt
Their noble deeds to do,
Let others in their singing
Boast of their ancient Knight,
We sing - our Benefactors -
With hearty glee and might.

Chorus - God bless our Benefactors,
So good to give and guide;
God bless the Royal Family,
The nation's hope and pride.

God bless our Benefactors,
For this our Christmas cheer:
May blessings rest on them and theirs
Throughout the opening year.
Freely they have given
Both of their time and wealth,
And for their kindness shown to us,
Wish them long life and health.
Chorus - God bless &c

We thank our watchful Guardians
For their bounteous fare:
May Providence upon them smile
And keep them in His care.
Our Chaplain, also, may he live
Long in the hearts of all,
For his unbounded acts of love
To his poor flock who call

Chorus - God bless &c

God bless our kindly Master,
Likewise the Matron too:
So wise to rule, so kind to bear,
With faults we often do.
Now, while we are singing,
Our thanks to all we give
Who smile on lowly children -
Long may they happy live.

Chorus - God bless &c

2009-03-06T11:27:00.001-08:00

IMG_1358
Originally uploaded by Dogfael

Oedd, roedd hi'n werth aros i glywed Aled Lloyd Davies a Llio Penri yn rhannu llwyfan y Drwm neithiwr. Does dim amheuaeth bod Dr Davies yn athrylith. Noson hyfryd, safonol a ffraeth, wedi'i threfnu gan yr Archif Sgrin a Sain.

2009-03-04T15:14:00.001-08:00

Digwyddiadau lleol

2009-03-02T06:14:00.000-08:00

Size Matters

Brandio newydd Maes Awyr Caerdydd

Mae angen sbectol i weld y Gymraeg.

.

2009-03-01T12:57:00.000-08:00

Ystrydebau

Er cof annwyl am Gân i Gymru, a hunodd yn swnllyd ar y 1 Fawrth, 2009.

Un peth dwi'n gwybod yw, bydd fy enaid gyda ti, ar adennydd, yn hedfan i ffwrdd. Gafael yn fy llaw, a chyn i'r haul fynd i lawr, daw diwedd i'n gofidiau.

Diolch fyth am Gi Ceffyl.
.

2009-02-27T11:22:00.000-08:00

Aled Lloyd Davies

Noson hyfryd (gobeithio) gan AGSSC yn Drwm, Llyfrgell Genedlaethol, noson 5 Mawrth.

Dewch i ddathlu cyhoeddi ei hunangofiant, ac i wrando ar Dr Aled Lloyd Davies yn rhannu ei brofiadau cerddorol, yng nghwmni Llio Penri a'i thelyn.

.

2009-02-25T12:34:00.000-08:00

Dont &#8217 fyga blwc yn hidlo acha 'r treadmill

Ewch i'r safle hwn - munfitnessblog.com

Ewch i lawr y dudalen a dewis "cyfieithu" a clicio ar y ddraig fach goch.

MunUffar
.

2009-02-18T13:00:00.000-08:00

John Aelod Jones

Nos Iau, 19 Chwefror, Drwm, Llyfrgell Genedlaethol Cymru am 7.30. Noson i dalu teyrnged i John Roberts Williams, cyfaill mawr i Gymru, ac arloeswr ym myd y wasg Gymraeg, ffilmiau Cymraeg, Radio Cymraeg, a theledu Cymraeg.

Yn argoeli i fod yn noson ddifyr a ffraeth yng nghwmni Wil Aaron, Dyfed Evans, R Alun Evans, Gwenno Ffrancon.

Dewch yn llu da chi i gofio am ddyn mor arloesol.

.

2009-02-10T14:18:00.000-08:00

Rafflo'r iaith

Does dim i'w ddweud, nagoes?

.

2009-02-03T14:57:00.000-08:00

Eira mân

Tra bod gerwyntoedd oer y gaeaf ariannol yn sgubo'r wlad, fe ddaeth rhewynt go iawn i Aber heddiw.
Tynnwyd y llun uchod o risiau'r Llyfrgell Genedlaethol, eiliadau wedi i storm o eira ysgubo dros y dref, â heulwen braf yn erlid y cymylau duon i gyfeiriad y môr.

Gobeithio bod hyn yn arwydd, a bydd ein gwleidyddion yn gweld y goleuni, ac y bydd y storm gyllidol sydd yn bygwth ysgwyd y gadarnle Gymraeg honno i'w seiliau yn chwythu'i phlwc yn fuan.

....

.

2009-01-31T13:12:00.000-08:00

Diwedd y Byd

I aelodau'r sect Dyddiol, roedd heddiw'n ddiwrnod o dragwyddol bwys. Yn ôl y darogan, heddiw, am hanner dydd, mewn ffrwydriad o rym atomig, fe fyddai'r byd yn dod i ben. Efallai.

Ymgasglodd ffyddloniaid dyddiolaidd ynghyd mewn ogof yn Aberystwyth, i weld yr haul yn ymachlud ar eu ffydd. Arweiniwyd hwy gan yr un enwog â chysylltiadau Rwsiaidd (gweler hwn).

Ond wele, wedi peth llafarganu a rhagor o ddarogan, fe basiodd yr hanner dydd, ac er siom fawr siwr o fod i'r gohebydd unig o'r Beeb B.C. oedd wedi aros y tu allan i'r ogof ar gyfer y datguddiad, ni chafwyd diffyg ar yr haul, ni syrthiodd waliau'r Morlan, ac ni ddaeth y Byd i ben.

Ond y cwestiwn oedd yn sibrwd ar y gwynt, wrth i'r ffyddloniaid gamu i lygaid goleuni drwy ddrws yr ogof, oedd nid a fyddent yn codi ar y trydydd dydd, ond yn hytrach ble yn y byd y mae'r wledd gwerth dau gan mil darn arian a gafodd Golwg? Achos te chwech mae'r Cyngor Llyfrau wedi'i gael am ei niwcs dros y naw mis diwethaf.

2009-01-19T13:21:00.000-08:00

Bywyd Gwerin

Y flwyddyn hon fe fydd dros filiwn o bobl yn ymweld â Gwyl Werin y Smithsonian yn Washington DC. Ac fe fydd y miliwn, neu filiwn a hanner hynny yn cael blas ar Gymru, gan mai'n gwlad fach ni sy'n cael ei chynrychioli ar y Mall eleni.

Mae sefydliad y Smithsonian (sy'n cynnwys prif amgueddfeydd UDA) yn anferth, ar sawl safle, ac yn werth ei weld. Ond ar "y Mall" sef stribyn o dir agored - dan ofal y parciau cenedlaethol- rhwng cofeb Lincoln a'r Capitol y cynhelir yr wyl werin.

Fe fydd nifer o gerddorion gwerin o Gymru'n cymryd rhan, ac fe ryddheir recordiau newydd o ganu gwerin Cymreig ar label sydd nawr dan ofal yr amgueddfa, sef Folkways. Rwy'n lled gredu mai dim ond un recordiad Cymraeg sydd hyd yn hyn ar label Folkways, sef caneuon gwerin gan Meredydd Evans.

Byddwch yn barod i gael eich blitsio o ddechrau'r haf gan hanes y Cymry yn America, am y sylw anhygoel y bydd "ein diwylliant" yn ei gael ym mhrifddinas y wlad mwya pwerus yn y byd, ac am sawl rhyfeddod a ddatgelir yn ystod pythefnos yr Wyl.

.

2008-12-11T14:26:00.000-08:00

Hohoho

Nadolig llawen i bwy?

Clywed heddiw bod cwsmeriaid Woolies wedi bod yn gas iawn efo rai o'r staff yn y siop yn Aberystwyth, oherwydd nad oedd popeth yn y sél yn 50%.

Oedd, roedd y posteri yn gamarweiniol, ond doedden nhw ddim yn dweud celwydd - roedd y 50% yn anferth a'r "up to" yn fach iawn, ond, hei, felly mae hi ym mhobman.

Ond druan o'r staff, a hwythau ar drothwy colli bywoliaeth, yn gorfod wyneb camdriniaeth yn lle cydymdeimlad.

.

2008-12-10T13:38:00.000-08:00

Cyfarth

Mae "gosod" celf fodern mewn sefyllfa ddiarth bob amser yn dipyn o risg.

Mae Angel y Gogledd yn un o'r esiamplau gorau erioed o osod darn o gelf mewn tirlun; felly hefyd y coed a lapiwyd yn lliwgar o gwmpas y lle (gan gynnwys mewn mannau yng Nghymru). Mae'r Angel, wrth gwrs yn ddarn o gelf sy'n berthnasol i'w ardal, yn deyrnged i'r dyn cyffredin ac i'r gwaith caled, diwydiannol yr oedd yn ei gyflawni.

Wn i ddim beth i feddwl am y syniad o'r peli gloyw swnllyd ar y Teifi. Gŵr o Fecsico fydd yn creu'r gwaith celf

Mae cwyno lleol wedi bod am y cynllun. Dim byd i wneud ag Aberteifi. Be mae dyn o Fecsico yn gwybod am y lle. Difetha'r amgylchedd. Dychryn y pysgod. Acynyblaenacynyblaen.

Mae gen i gydymdeimlad efo'r rhai sydd yn erbyn. Tydw i ddim yn ffan o gelf modern. Ond pan es i i Balas Versailles yn ddiweddar, a chlywed bod y lle yn llawn o waith Jeff Koons, meddyliais "o diar" dyna briodas anghymarus, siwdaidd. Ond wir, fe gefais siom o'r ochr orau. Roedd yr effaith "anghymarus" gwrth-gyferbyniol, dim byd i wneud-a'r-lle, yn troi allan i fod yn hollol wych.

Mae ychydig o luniau o'r lle gen i yn y fan hyn.

Felly, os ydych chi'n un o'r protestwyr gwrth-beli-ar-y-teifi, beth am oedi am ennyd, ac ystyried pethau fymryn yn ehangach. Efallai y byddwch yn dod i'r un casgliadau, ond o leiaf meddyliwch a thrafodwch y mater yn ddeallus. Y cyfan a glywais gennych hyd yn hyn yw rhywbeth tebyg i'r hyn a ddisgwylir gan y Daily Mail, a hynny mewn cyd-destun plwyfol iawn. Ac mae'n ddrwg gen i ddweud, ond mae adroddiadau BBC Cymru wedi bod yn porthi'r anwybodus a troi'u llwy bren yn y cawl (wel, sianel 4 sydd tu ôl i'r cynllun, ynte).

Tydw i ddim yn poeni tamaid os yw'r peli yn cyrraedd yr afon neu beidio, ond mi rydw i'n poeni bod y dadleuon a glywyd yn eu herbyn mor affwysol o gyfyng a, wel, does dim ffordd o ddweud hyn yn neis; yn dangos twpdra. "Ignorant and proud of it".

Dewch 'o 'na drigolion ardal y Teifi. Rydych yn well na hyn.

2008-11-06T11:35:00.000-08:00

Mae bywyd yn y Rhondda

Roedd noson etholiad arlywydd UDA yn sicr yn adeg emosiynol iawn. Fe ddefnyddiodd Mr Obama hanes Ann Nixon Cooper, 106 oed, i amlinellu daith hir ferched a phobl dduon y wlad, taith am gyfiawnder a oedd, gobeithio yn cyrraedd ei phen gyda'i ethol ef yn Arlywydd.

Mae siwrne ar hyd llwybrau hanes yn gallu bod yn ddiflas iawn, neu'n gyffrous ac emosiynol, yn dibynnu pa lwybr yn union sy'n cael ei ddewis. Does dim dwywaith bod dilyn hanes ar hyd lwybr y bobl gyffredin yn gallu arwain at daith emosiynol a chyffrous iawn.

Ar ddiwrnod yr etholiad, yng Nghanolfan Soar ym Mhen-y-graig, y Rhondda, fe aeth rhyw gant a hanner o drigolion yr ardal a nifer o blant Ysgol Gymraeg Llwyncelyn ar eu siwrne emosiynol eu hunain ar hyd llwybr o'r fath.

Roedden nhw yno i wylio, am y tro cyntaf, cyfres o storiau digidol am hanes pentref Dinas, trwy gyfrwng tystiolaeth ac atgofion y pentrefwyr. Mae storiau digidol yn gallu troi allan i fod yn dipyn o gawl tenau, ond wir roedd y pryd a gafwyd ym Mhen-y-graig yn hynod o faethlon, gyda digon o nionyn i roi blas - a thynnu deigryn i'r llygad!

Creuwyd y storiau fel rhan (olaf) o gynllun Rhondda Lives!, sef partneriaeth rhwng Valleys Kids, BBC Cymru ac Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru, wedi'i ariannu gan y Loteri.

Yr hyn oedd yn gyffrous oedd bod nifer o'r rhai a gymerodd ran wedi'u tynnu ynghyd ar hyd y llwybr hanes hwn, llwybr oedd yn arwain pobl, hen ac ifanc iawn, yn ôl at ei gilydd. Oherwydd fe chwalwyd rhannau mawr o'r pentref gan y bulldozzers yn y chwedegau. Ond fel dywedodd un o'r trigolion, dim ots lle mae llwybrau bywyd wedi'n arwain yn y byd, "dyw pobl Dinas byth yn pasio'u gilydd ar y stryd".

Roedd Dinas yn swnio'n le caled a thlawd, lle yr roedd plismyn yn gorfod troedio mewn parau; lle 'roedd "Robin Hood" yn rhentu stafell; yn le y byddai pobl yn dweud "ti erioed yn dod o fanno!"; ond eto yn bentref oedd yn berwi o ysbryd cymunedol a chariad, lle roedd y ffermwr lleol yn rhannu ei ieir adeg y Nadolig oherwydd nad oedd am weld unrhyw deulu yn dioddef heb ginio ar y diwrnod sanctaidd hwnnw.

Gobeithio y bydd y rhai a gyd-deithiodd ar hyd y llwybr i ddinas Obama yn dal i gredu trwy'r dyddiau duon sy'n sicr o ddod. Mae pentre bach Dinas yn gallu dysgu un peth i ni i gyd, mewn undeb a chymuned y mae nerth, a dyddiau duon, caledi a chyd-alaru sy'n bwrw cymuned at ei gilydd.

Gobeithio na fydd pleidleiswyr Obama yn pasio ei gilydd ar y stryd ymhen blwyddyn neu ddwy.

...

2008-11-05T11:30:00.000-08:00

Adferwyd Ffydd

Obama

Diolch

...

2008-11-02T13:30:00.001-08:00

Cobiau

Rwyf wastad wedi bod ychydig yn bryderus o geffylau. Roedd stori ar yr aelwyd am rywun o'r teulu gafodd ei gicio yn ei wyneb gan geffyl gwedd yn Ffair y Borth, ac fe gollodd hwnnw druan gwaelod ei ên. Roedd hyn rywbryd ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf, ac fe wnaethpwyd gên metel iddo. Roeddwn felly wastad yn cysylltu ceffyl efo darlun o hen ddyn wedi colli hanner ei wyneb.

Doedd y ceffyl a welais wrth fynd am dro heno heibio gaeau Bridfa Gwarchod ddim yn fygythiol o gwbl; yn wir, roedd rhywbeth trist am yr hen ferlen, ac os mai'r llygaid yw ffenestr yr enaid, roedd gan hon enaid ddwys. Roedd fel edrych i wyneb bodolaeth holl-wybodus a doeth. Y fam ddaear efallai.

Cymdeithas y Cobiau Cymreig

...

2008-10-30T11:34:00.000-07:00

Rhwng yr Arth a'r Ddraig

Bron yr un adeg ag oedd Llywelyn ein Llyw Olaf yn bustachu yn yn erbyn Edward, roedd ymerodraeth fwya'r byd eisoes wedi'i sefydlu gan Genghis Khaan a'i olynwr. Roedd yr ymerodraeth Fongolaidd yn ymestyn o Wlad Pwyl, draw i Korea, i lawr o Siberia rynllyd yr holl ffordd i Oman chwilboeth.

Heddiw mae Mongolia, sy'n dal yn wlad anferth, yn sefyll rhwng Rwsia a Tsieina. Mae hanes y wlad yn ryfeddol, a'i sefyllfa heddiw yn hynod ddifyr (o ran gwleidyddiaeth, diwylliant, crefydd a ffordd o fyw). Mae ei phoblogaeth, sy'n llai nag un Cymru, yn byw ar 1.5 miliwn kilomedr sgwar o dir, gyda thua 30% o'r bobl yn byw bywyd nomadaidd. Allwch chi feddwl am rywle mwy gwahanol i Gymru, heblaw wyneb y lleuad?

Ond eto, mae rhai ffeithiau am y wlad yn canu cloch. Mae'r economi yn dibynnu ar amaethyddiaeth a mwyngloddio, mae'n datblygu ac yn dechrau dibynnu mwy ar dwristiaeth. Ac mae cwmniau technolegol o'r dwyrain pell wedi dechrau buddsoddi yn helaeth yn y wlad.

Wele eu safle twristiaeth.

Rhai blynyddoedd yn ol, roedd dyn ifanc acw yn y gwaith oedd yn treulio bob munud sbar yn darllen llyfrau oedd yn ei gynorthwyo i ddysgu iaith y wlad, sef Mongoleg. Roedd Emyr Pugh wedi gwirioni ar y wlad. Er fy mod yn ymwybodol o'i ddawn anhygoel efo ieithoedd, a'i natur unplyg, nid oeddwn yn ymwybodol o ddawn arall oedd ganddo, sef ei fod yn chwip o ffotograffydd da.

Nawr yn byw yn Mongolia, mae Emyr wedi dechrau postio lluniau dogfennol o'r wlad ar flickr. Mae nhw'n werth eu gweld, yn dryllio'r ddelwedd sydd gennym o wladwyr nomadig yn crwydro'r gwastatir efo'u Yaks a'u camelod.

Da chi, ewch am gip draw yma

...

2008-10-13T11:40:00.000-07:00

Adroddiadau blynyddol

Fe dybiaf ei bod bellach yn amser deor adroddiadau gwahanol gyrff cyhoeddus. Fe fydd yn ddiddorol gweld pa ddelweddau y bydd rhai o'r cyrff yn y maes diwylliant a ballu yn eu defnyddio y flwyddyn hon. Fe aeth hi'n ffasiwn cynnwys yn yr adroddiadau diflas hyn, lluniau lu, sycophantig, o'r "Gweinidog", yn cyflawni pob math o wrhydi, megis reidio beic, cyflwyno gwobrau, smalio edrych yn ddwys ar sgriniau cyfrifiadur, gwrando yn astud ar rhywun yn disgrifio sut i gatalogio llyfr ac ati.

Ond eleni, pa weinidog i'w anfarwoli? Ys gwn i faint o luniau o RhGT a welir. A fydd ei wep yn ymddangos i hysbysebu llwyddiant y gwobrau llyfrau, e.e.? Neu a fyddai hyn yn beryg o ddychryn y plant?

Efallai y dyla'r cyrff hyn sydd mewn cyfyng gyngor PRaidd ystyried dilyn yr Americanwyr, Sofietiaid a'r Tsieiniaid a "doctro" y lluniau.

Fe fydd y linc hwn yn siwr o gynnig ysbrydoliaeth!

2008-10-12T14:34:00.000-07:00

Taliban Aberhosan

Rhai blynyddoedd yn ôl, fe dynnais lun o gofeb lechen Wynford Vaughan Thomas, ger Aberhosan. Dyn reit fach oedd WVT, os dw i'n cofio, yn grwn braidd, ac yn ymdebygu i Bwda bach pan oedd yn ymollwng i gadair freichiau. Un o Abertawe ydoedd, a oroesodd ddau ryfel byd, ac a fu yn uffernlefydd y ddaear adeg yr ail ryfel byd, ar ran y BBC - gan gynnwys cyflwyno'r adroddiadau cyntaf o Belesen. Aeth ymlaen i fod yn un o sefydlwyr Teledu Harlech, ac roedd ei gyfres ddadleuol ar hanes Cymru, "the Dragon has Two Tongues" efo Gwyn Alf Williams yn uchafbwynt darlledu i'r 80au.

Roedd WVT yn chwyrn o blaid hanes a threftadaeth Cymru, ac roedd yn flaenllaw iawn yn yr ymgyrch i ddiogelu y Gymru wledig, a chynnig mynediad i'r werin bobl at harddwch gwyllt eu hetifeddiaeth dirluniol.

Roedd llawer iawn o grafiadau ar wyneb y gofeb, y rhan fwya ohonynt gan ymwelwyr estron. Efallai nad oeddynt cynddrwg a'r graffiti adawyd gan filwyr yr UN yng ngorllewin y Sahara, ond pwy ddiawl oedd y Toms y Dicks a'r Harrys yn meddwl oeddan nhw yn sgriffinio ein cofeb ni, sydd yno i dynnu sylw at harddwch a hanes ein tirlun, ac i roi enwau Cymraeg ar y bryniau a'r copaon?

Erbyn heddiw, mae'r cyngor sir eisiau adfer y gofeb, ac roeddwn yn methu peidio stopio wrth yrru heibio, er mwyn gweld beth oedd hyd a lled y ddinistr graffitaidd erbyn hyn.

Mae Dick a Harry yn siwr o fod yno yn rhywle, ond bod blynyddoedd o law a gwynt wedi chwipio'i edau main o 'sgrifen i ebergofiant, ond mae rhyw Tom 2004 wedi goroesi yn rhyfeddol ar dalcen yr hen Wynff. Ond gwae, nid ymosodiad estron yn unig sydd yma bellach. Mae'r Cymry wedi troi ar Wynff, gan ei gyhuddo o fod yn gwdyn taeog. Wel, efallai ei fod, os ydi rhywun yn edrych arno efo un llygad ddall a gwrando arno efo chlust hollol fyddar.

Ochr isaf y wal lechi sy'n cario pwysau'r gofeb mae'r geiriau "Kick the English Out", wedi'i baentio yn amlwg, mewn rhyw hen liw gwyn hiliol.

Ys gwn i pwy yw'r Taliban Cymreig hyn sy'n difethau arwyddion o'u hanes eu hunain, oherwydd nad yw'n plesio eu dehongliad cyfoes hwy?

Dinistried y bwda Cymreig!

...

2008-09-09T13:58:00.000-07:00

Diawlfraint

Dim llith.

Diolch i mbh am fy arwain at hwn ar youtube.

Fel ceidwaid hawlfreintiau, fe ddylwn fod ar fy nghef mewn ffit biws. Ond, diawl, mae'n ddoniol.

2008-09-06T13:27:00.000-07:00

Di-l'n

Newydd wylio'r ffilm hyfryd The Edge of Love (imdb). Mae'r ffilm yn cloi gyda digwyddiad hynod ym mywyd Dylan Thomas. Rhyfedd a braf oedd clywed cymeriadau'r ffilm yn defnyddio'r ynganiad Cymraeg o enw'r bardd, gan mai'r ffurf eingl-americanaidd "Di-l'n" a glywir fel arfer.

Mae'r stori wedi'i seilio ar un o lyfrau David Thomas, dyn sydd wedi treulio blynyddoedd yn ymchwilio i fywyd Dylan Thomas, ac wedi cynhyrchu corff o waith hynod ddifyr.

Ymhlith ei gyhoeddiadau mae dwy gyfrol o "Dylan Remembered". Seiliwyd y llyfrau hyn ar dapiau sain o gasgliad Colin Edwards, sydd yn Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru.

Ymhlith y tapiau hynny, y mae cyfweliad gyda mam Dylan, sy'n trafod ei blentyndod mewn ffordd hyfryd, gonest a ffraeth. Yn ystod y cyfweliad mae Colin Edwards yn ei holi am ynganiad yr enw - a'i Dylan ynteu Di-l'n ydoedd. Ac yn wir i chi, yr ynganiad Seisnig oedd yn cael ei arfer.

Felly, fe dybiaf, er mor driw i'r cyfnod y mae'r ffilm, ac er mor hyfryd yw clywed yr ynganiad Cymraeg ar y sgrin fawr - mae'r dystiolaeth lafar yn gwadu ei gywirdeb yn y cyd-destun hwn.

Damia archifau felly am gofnodi'r gwir, yn hytrach na'r hyn yr hoffem i'r gwir i fod.

2008-08-12T11:32:00.000-07:00

Peidiwch gwylltio

ond mae treuliau cynnal ail-gartrefi ein harwyr cenedlaethol a lleol, yr amhrisiadwy aelodau etholedig o'r Cynulliad Cenedlaethol, ar gael i bawb i'w gweld.

Roedd pori trwy'r rhestr, sy'n cynnwys popeth o soffas moethus, frijis, ambell i deledu arbennig o ddrud, i lawr i top-ups ffônau symudol a rheliau dal lenni, yn teimlo braidd yn chwithig. Fel tasa rhywun wedi agor drws y sychwr dillad anghywir mewn golchfa, a ffendio'i hun yn ymbalfalu drwy trons a nicyrs y teulu drws nesa trwy gamgymeriad.

I arbed i chi orfod chwilio yn rhy galed dyma'r linc i'r wybodaeth.

2008-08-11T13:04:00.000-07:00

Slag

Pam oeddwn yn fach iawn (tydw i ddim yn dal iawn nawr, erbyn meddwl), roeddwn wrth fy modd yn gwrando ar feibion y tir yn trafod dulliau ffermio.

Roedd rhyfeddodau i'w clywed, a thermau dirgel, megis "hau giwana" neu "hau basislag".

Siom fawr, ychydig yn ddiweddarch yn fy mywyd, oedd darganfod mai pelets nitrogen oedd "giwana", dim hyd yn oed baw adar (guano) wedi'i gludo'n ofalus draw dros y moroedd mawr. A wedyn deall mai stwff erchyll llwyd, drewllyd oedd "basislag" - "basic slag", yn llawn calch a phosffad o'r broses cynhyrchu dur.

Drylliwyd rhamant yr enwau, ac fe gollwyd mymryn o hyder a ffydd yn y werin datws. Pa mor anaturiol oedd taenu caeau efo carthion gwaith dur, neu hau lympiau gwyn a ddaw o olew, dros ein porfeydd gwelltog? Ac yn waeth na hynny, defnyddio geiriau twp, bastardiedig i ddisgriffio'r gwaith?

A phan ddryllir rhamant ac ymddiriedaeth, mae'n naturiol i chwerwder yrru rhywun i wneud pethau y bydd, efallai, yn difaru yn y pendraw.

Ys gwn i, o ystyried y siom a gafwyd mewn slag, pa hanes o frad neu ddicter a yrrodd rhywun arall i sefyll ar ganol y lôn bost brysur i ddatgan hyn?

2008-08-09T01:45:00.000-07:00

Finger Lickin Crook

Gan fod y wraig acw yn cynnal rhyw fath o seance i rai efo ffetish traed yn y gegin, fe benderfynais encilio i'r lolfa i bori trwy fy ystadegau flickr. Well gen i ffidlan efo fy nhraed rhithiol nac eistedd mewn cylch efo fy modiau bach go iawn mewn powlen o hylif lliwgar, wedi'i gysylltu i'r mains trydan, diolch yn fawr, ferched.

A difyr oedd gweld bod rhes o linciau o sawl gwefan yn yr Amerig wedi cyfeirio dros nos at un o fy lluniau. Ond pam? Wel, pam fy llun i , wn i ddim. Mae rhyw foi yn yr Unol Daleithiau wedi swapio ei "fywyd" am "dedfryd oes" o gyw iâr KFC.
Wele y stori yma.

Ond pam fy llun i? Wel dyma fy theori i, sef bod y llun o faner y cwmni yn adlewyrchiad o'u logo (felly o chwith) ac yn cyflwyno argraff, yn hytrach na chynnig copi go iawn o symbol y cwmni. Efallai bod hyn yn osgoi achos llys neu rywbeth tebyg am "gam ddefnyddio" eiddo'r cwmni, a'u cysylltu efo y math o gwsmer sy'n llofruddio?

Pwy a wyr. Nid myfi.

Ond hawdd rhoi ei droed ynddi, yntydi

2008-07-18T14:18:00.000-07:00

Tanio'r Blaid

Ys gwn i a fyddai RhGT wedi gorfod mynd petai wedi bod yn smocio roli yn hytrach na sigar fawr dew ar riniog yr Eli Jenkins?

Er bod Clinton wedi goroesi ei funud o wallgofrwydd sigaraidd, yn ein byd ol-sosial-bleidaidd ni, mae symbolau o doffdra yn amlwg yn mynd i creu cenfigen. Dangosodd RhGT nad oedd wir yn un o'r hogia go iawn. Fe fyddai'n arwr y werin tasa fo wedi cadw at Woodbines neu Old Holburn, yn hytrach na danglan ei Behike yn gyhoeddus.

Efallai y bydd y gweinidog-cyn-weinidog i'w weld nesaf ar y cylchdaith darlithio, yn ennill ffortiwn yn y Gelli am draethu am sut yr arbedodd ddynoliaeth a'r diwylliant Cymraeg efo Chitty Chitty Bang Bang, Circus Oz a'r Stephen Petronio Company yng Nghanolfan y Mileniwm, heb sôn am iechyd y wlad efo gardd lysiau yr Ardd Fotaneg.

Ond does dim eisiau poeni, gall fod pethau'n waeth. Dyw hi ddim yn ddiwedd Y Byd, nagydi?

Beth fyddai gan y gweinidog arall, yr Eli Jenkins go iawn, i ddweud am hyn oll, tybed? Buggerall, siwr o fod.

2008-07-18T13:44:00.000-07:00

Iachau

Er nad wyf wedi bod yn teimlo cant y cant yn ddiweddar, efallai nad oes fawr o bwrpas, wedi'r cyfan chwilio am iachad trwy ffydd. Yn ôl y si, dim ond tri aelod o Bwyllgor y Weinidogaeth Iachau a lwyddodd i fynd i'r cyfarfod blynyddol diwethaf. Roedd y gweddill, wel, yn sâl. Henaint ni ddaw ei hunan i'r Hen Gorff, mae'n amlwg.

2008-03-10T15:34:00.000-07:00

Crafu'r Gwaelod

Ar drothwy'r storm fwyaf ers, wel, y storm ddiwethaf, roedd gweithgaredd ryfeddol yn yr harbwr yn Aberystwyth. Roedd 2 JCB anferthol yn crafu'r gwaelod a llwytho'r cerrig mân a'r mwd i fflyd o loriau anferth, yna cludwyd y cyfan a'i wagio dros ymyl y Prom i'r traeth oddi tano.

Gyda'r llanw anhygoel heddiw, dw i'n cymryd bod y cyfan erbyn hyn yn ôl lle gychwynnodd - ar wely'r harbwr.
Nice work if you can get it.
http://www.flickr.com/photos/traedmawr/2320688363/

2008-03-07T12:38:00.000-08:00

Deffro

Nid pawb sy'n deffro yn y bore i glywed cyhoeddiad ar newyddion y radio yn datgan nad ydyn nhw erioed wedi bodoli. Yn rhyfedd iawn, dyna ddigwyddodd i mi y bore 'ma.

Felly os nad ydw i yn bodoli, tydi yr hyn yr wyf yn ei ddweud ddim yn bodoli chwaith, nag ydi? Felly does dim ots beth dwi'n ei ddweud, nag oes?

Yn ôl y BBC a Phrifysgol Bangor, does neb erioed wedi casglu recordiau, cylchgronau ac ati y sîn "pop" yng Nghymru. Ond mae'r cam hwn yn mynd i gael ei unioni gan adran gerdd y colej ar y bryn. Da iawn nhw medde pawb.

Mae'r BBC bob amser yn gywir, a'u hymchwil treiddiol yn ddilychwyn. Felly mae'n rhaid mai nhw sy'n gywir, a wedi breuddwydio ydw i 'mod i wedi bod yn trefnu i gasglu'r stwff cerddorol hwn, ei ddiogelu a'i wneud ar gael i'r cyhoedd ers saith mlynedd ar hugain.

Ond os nad ydw i yma, fedra i ddim breuddwydio chwaith, heb sôn am sgwennu hwn. Ac os ydw i ddim wedi'i sgwennu, fedrwch chi ddim ei ddarllen.

Wel, dyna biti.

2007-06-22T04:40:00.000-07:00

Gwyliau

Rwyf newydd fod ar wyliau braf iawn, gan ddisgwyl dychwelyd i Gymru ôl-chwyldro lliwgar (o leiaf yng nghyd-destun gwleidyddiaeth). Ond och a gwae, dal i droi yn ei unfan y mae'r melin wynt-poeth yn y Bae.

Pwy feddylia y byddem ar drothwy anrheuliedig haul Gorffennaf heb oleuni'n cyrraedd coridorau grym, a'r gwleidyddion yn ymbalfalu fel y dall am y mur.

Ond o leiaf rwyf innau wedi cael gwyliau di-ffws, sy'n fwy na'r hyn y mae'r pundits proffesiynol wedi'i gael, mae'n siwr, wrth ddisgwyl i'r gwynt droi a'r haul godi.

Brysiwch wir, mae'r diwrnod hiraf eisoes wedi bod.

2007-05-31T13:38:00.001-07:00

Carwyn

Mae Blog V Roderick yn ddiddorol heddiw (mae wastad yn ddiddorol chwarae teg). Ond heddiw mae'n tynnu sylw at ddau beth sy'n goglais fy nhraed gwleidyddol.

Dau dwll yn y cabinet newydd. Pwy fydd yn eu llenwi? Ai PC?

Carwyn (sylwer nad oes angen defnyddio ei gyfenw) wedi cael addysg, diwylliant a'r iaith. Penodiad i blesio PC? Wel, mae'n benodiad sydd yn fy mhlesio i. Wedi blynyddoedd o AP, fe fyddai unrhyw un yn plesio.

2007-05-29T13:56:00.000-07:00

Arendemol

Pan oeddwn yn meddwl bod y busnes teledu poblogaidd wedi cyrraedd y gwaelod, wele'r newyddion yma am un o raglenni Endemol (y cwmni sydd tu cefn BB).
The Big Donor Show

2007-05-26T11:33:00.000-07:00

Big Bruv - y Brawd Marw

Mae wedi dod i hyn ym myd ffug y brawd mawr.

Dim mwy i'w ddweud, nag oes?

2007-05-26T11:10:00.000-07:00

Crysti'r Clown

Fe glywais Crysti yn siarad - neu'n hytrach yn mymblan ac ymio ac aaaa-io ar raglen newyddion neithiwr. Y perfformiad cyhoeddus gwaethaf a glywais erioed gan unrhyw weleidydd o Gymru. Os deallais yn iawn, rhwng yr yms a'r aaas, roedd hi'n ceisio cyfiawnhau pleidlais hunan-laddol y Dimlibs y dydd o'r blaen.

Heno dw i'n clywed bod y Dimlibs wedi codi pais, ond hynny ar ôl piso. Gobeithio y llwyddant i olchi eu dillad isa yn lanach na glân os ydyn nhw'n meddwl neidio i'r gwely am romp gyda'r pleidiau eraill. Achos, ar hyn o bryd mae nhw'n drewi.

Ac os mai ymgais i ddi-orseddu German oedd wir y tu cefn i'r bleidlais wreiddiol, pwy tybed sy'n rhoi uchelgais uwchlaw synnwyr cyffredin, heb sôn am synnwyr hanes?

2007-05-24T10:20:00.000-07:00

Dem Libs i Dim Libs

Pan oeddwn yn Siapan yn ddiweddar, fe gefais y fraint o wylio oriau lu o ffilmiau archif o'r wlad honno. Roedd rhyw fath o drais ym mron bod un o'r ffilmiau, gan gynnwys y rhai ar gyfer plant. Thema amlwg oedd hara-kiri. Fe fyddai y Samurai yn "disgyn ar ei gleddyf" rhag syrthio i rywle gwaeth - sef i ddwylo ei elyn. Fe fyddai "arglwydd" hefyd yn gallu gorchymyn ei filwyr i gyflawni hara-kiri - ac wrth gwrs fe fyddai milwyr yn cael gwneud hyn pe bae nhw'n teimlo eu bod wedi siomi eu harglwydd neu eu cyd-filwyr.

Wel, fe gyflawnodd y Dimlibs eu hara-kiri eu hunain ddoe, rhag syrthio i ddwylo'r gelyn glas, mae hynny'n sicr.

Y cwestiwn yw, pryd welwn ni fwy o waed ar y cledd, a gwaed pwy?

2007-05-24T10:19:00.000-07:00

Chip and Bin

Newydd ddarllen yn y papur bod cynghorau lleol wedi bod yn prynu miloedd ar filoedd o finiau sbwriel gyda sglodyn ynddyn nhw - yn barod i godi tâl ychwanegol arnom am waredu sbwriel. Hyn ar gorn y pen-gopyn oedd yn ein rhybuddio am goblygiadau cael yr camerau CCTV ym mhobman.

Eironig iawn gyda chyfres Big Brother (opium for the masses) ar fin ail-ddechrau ar y bocs.

2007-05-23T14:31:00.000-07:00

Golau tan gwmwl

Mae'n ymddangos nad yw Mr. German wedi llywio ei blaid tuag at y goleuni, ac mae'r glymblaid enfys wedi diflannu tan gwmwl cyn i IWJ ddarganfod y crochan aur.

Mae'r ddrama tylwyth teg yma'n dechrau fy niflasu, ac am unwaith rwy'n falch nad yw papurau Lloegr yn rhoi gronyn o sylw i'n actio gwleidyddol. Nid yw'n berfformiad caboledig iawn.

2007-05-22T11:28:00.000-07:00

Remploy

Ers stalwm stalwm, pan oeddwn i'n cychwyn ar fy siwrne ym myd bach y gweithle, peth cyffredin iawn oedd gweld dodrefn Remploy o gwmpas y lle. Nhw hefyd oedd yn cael y gwaith o rwymo cylchgronau yn gyfrolau - cyn dyddiau cadw y fath bethau anhylaw mewn bocsus di-asid. Fe ddaeth tro ar fyd i Remploy, a phrin, yn oes y "gwerth gorau" y clywir enw'r cwmni, sy'n cynnig gwaith i bobl gydag anabledd. Tydi ystyriaethau cymdeithasol, neu o ble y daw'r cynnyrch, yn cyfri am ddim bellach. Rhaid cael y "gwerth gorau" o pob dimau goch o arian cyhoeddus. A does dim modd ffactora "gwerthoedd gwâr", megis cynnal cymunedau, cefnogi achosion da na dim oll tebyg i mewn i'r dewis.

Cefais gerydd gan aelod gweddol amlwg o'r Cynulliad unwaith (efallai y bydd yn fwy amlwg fyth yn reit fuan?) am ddefnyddio cwmni o Loegr i gyflenwi rhywbeth arbenigol iawn. Wel, nid fi oedd wedi gwneud, ond fi gafodd y bai! Doedd y boneddwr a dim syniad beth oedd goblygiadau ei bolisiau ei hun. Dw i ddim yn credu bod ganddo ar y pryd, syniad bod rheoliadau yn bod. Jest picio allan a phrynu'r gwasanaeth gan foi i lawr y lôn! Erbyn hyn mae system reit hwylus ar gael tros Gymru sy'n roi cyfle gwell i gwmniau gystadlu, ac fe annogir cyrff cyhoeddus i droi ato i brynu eu beiros etc.

Ond, mae'r rheoliadau (EU a lleol) o ran pwrcasu yn gallu bod yn eithriadol o gymhleth ac anodd, a tydyn nhw ddim yn ffafrio prynu lleol, neu brynu gydag un llygad ar werthoedd y tu hwnt i'r geiniog. Mae rheoliadau mor llym a chymleth, nes bod byddin o fiwrocratiaid wrthi yn ddyfal yn sicrhau bod pob bocs wedi'i dicio, a phob un ceiniog o'n trethi yn werth dwy.

A nawr mae Remploy yn cau eu ffatrioedd, ac am ganolbwyntio ar geisio ffendio gwaith "mainstream" i'w gweithwyr. Yr economi fyd eang, a rheoliadau gwerth gorau yn rhoi un ergyd arall, ac un poenus iawn i gynhyrchu yng Nghymru a thu hwnt.

Gwybod pris popeth a gwerth dim byd.

2007-05-21T11:26:00.000-07:00

Edwardiaid lliwgar

Peidiwch colli'r cyfle i wylio'r rhaglen deledu anhygoel "Edwardians in Colour" ar BBC 4. Mae'n dilyn cynllun Albert Kahn, miliwnydd ar droad y ganrif ddiwethaf, i gofnodi pobloedd y byd. Ganddo ef y mae'r lluniau lliw (autochrome) cynharaf o sawl gwlad. Roedd ganddo hefyd gamera ffilm symudol.

Mae'r ffilmiau a'r ffotograffau a dynnwyd yn gwneud i ffilmiau Mitchell a Kenyon Electric Edwardians y bfi edrych fel chwarae plant.

Gwyliwch!

2007-05-21T09:52:00.000-07:00

Coron ar y cyfan

Cyflwynir Coron yr Eisteddfod Gen. eleni gan yr Amgueddfa a'r Llyfrgell Genedlaethol.

Lluniwyd y penwisg aur gan Mari Thomas o Lanelli, ac mae'n gampwaith addurniadol. Os brysiwch, fe allwch weld y goron (ynghyd â gemwaith ryfeddol sydd ar werth gan Mari) yn siop y Llyfrgell Genedlaethol. Gobeithio na fydd rhywun yn ei gwerthu trwy gamgymeriad.

2007-05-21T09:38:00.000-07:00

Lluniau diflas

Fe ddefnyddiais wasanaeth gan dopiaza i greu set yn flickr sy'n cynnwys fy lluniau mwyaf diflas, neu yn nhermonoleg PC y safle "lleiaf diddorol".

Rwy'n derbyn nad yw portread o fy mam-yng-nghyfraith at ddant pawb, nac efallai fy mrawd a'm chwaer-yng-nghyfraith, nac ychwaith fy mocs Sky+. Ond mae dopiaza yn greulon iawn wedi dympio llun o fy ngwraig annwyl yn y pwll boring, ac yn waeth na hynny, portread o ddyn gwallgo, nad yw'n annhebyg i Traed Mawr ei hun.

Gwarthus.

2007-05-20T14:45:00.000-07:00

Traed mewn cyfyngder

Fe ddaw y ffugenw Traed Mawr o'r enw anffodus a ddefnyddais fel hwyl (in-joke) wrth agor 'cownt flickr, sbel hir yn ôl.

Mae sôn bod rhai dynion sydd yn "challenged" mewn rhyw ffordd yn gwneud iawn am hynny trwy, dyweder, yrru car mawr, neu gar gyda bonet hir. Waeth i mi gyfaddef fy mod innau hefyd a gwendid "maint" ac rwyf yn yr is-ymwybod wedi ceisio cuddio hyn trwy greu i mi fy hun ffugenw ymffrostgar. Enw gwirion iawn felly yw Traed Mawr i rywun gyda thraed maint 6. Mae'n rhy hwyr ei newid, siawns, a rhywfodd mae yna bersona wahanol i mi, rhyw alter ego, yn bodoli ac yn cerdded yn dalog yn y rhithfyd, ac fe fyddai ei ddiarddel fel bradychu cyfaill.

Wyddoch chi pa mod anodd yw cael hyd i sgidie cyfforddus maint chwech i ddynion, hyd yn oed yng Nghymru - gwlad y bobl bychain? Anoddach fyth eu darganfod mewn sêl. Ar daith rhwng de a chanolbarth yr wythnos o'r blaen, fe arhosais am baned yn McArthur Glen, ger Penybont. Wele yno siop sgidie Clarks, gyda rhesi o sgidie maint 6, a rheini oll am bris gostyngol. Dewis o sgidie maint chwech. Rhyfeddol. Felly os ydych fel finnau a thraed maint plentyn, ond ddim am gerdded o gwmpas mewn Kickers, galwch heibio Glyn McArthur, ac fe allwch droedio fel dyn.

Ys dywed fy mam ers talwm, mae traed bach yn arwydd o "fridio da". Traed bach amdani felly, ond peidiwch sôn gair wrth fy Mrawd Mawr.

2007-05-20T09:37:00.000-07:00

Seithlliw'r Enfys

Ar waelod yr ardd acw mae planhigyn Seithlliw'r Enfys, a oedd yn wreiddiol yn binc, ond sydd erbyn hyn yn tyfu blodau lliw glas tywyll. Arwydd o asid, ynteu alcali, nid wyf yn cofio, ond arwydd o ryw newid creiddiol, mae hynny'n siwr. Dros y blynyddoedd, mae'r lliw nid yn unig wedi newid, ond hefyd wedi dwysau, tra bod y planhigyn druan yn heneiddio ac yn edwino. Mewn llenyddiaeth o leiaf, mae natur weithiau'n darogan yr hyn fydd yn digwydd i ni feidrolion y ddaear, neu'n adlewyrchu cyflwr meddwl cymeriad mewn stori neu ddrama. Tybed beth felly y mae'r planhigyn truenus ar waelod yr ardd yn ei ddarogan ?

Ys gwn i pa newyddion a ddaw o'r Cynulliad yr wythnos nesaf? A fydd yna glymblaid enfys, clymblaid coch-ag-oren, neu coch-a-gwyrdd. Fe fyddai'n rhyfedd (ac annheg arnynt) os na fydd y cochion yn rhan o'r llywodraeth, ond dyna ni, yn tydi gwleidyddiaeth yn gem fudr.

Beth ddigwyddodd i'r wleidyddiaeth gonsensws yr oeddem yn ei ddisgwyl ers stalm?

Tynnwch at eich gilydd, wir ddynion a merched, does dim llawer o wahaniaeth rhyngddoch mewn gwirionedd! ;-)

Ond un peth sy'n sicr, mae'r planhigyn ar waelod yr ardd wedi darogan yn anghywir - siawns na fydd y Cynulliad wedi troi'n gyfangwbl las.

2006-01-04T11:44:00.000-08:00

Blwyddyn Newydd Dda

Wel, fe barodd y belt cefn am bron i ddiwrnod cyfan, cyn i'r boen o gael bloneg yn dadleoli yn erbyn y gwregys fy ngorfodi i roi'r teclyn gwyrthiol yn ôl yn y bocs. Fe dynnaf allan eto pan fyddaf i lawr i ddeg stôn.

Wedi gwyliau hirach nag arfer, roedd dychwelyd i'r gwaith yn dipyn o sioc i'r system. Doedd ddoe ddim yn wael o gwbl, ond erbyn heddiw, roedd y fflodiart wedi agor ar ebyst, a phroblemau a oedd wedi bod yn cuddio'u pennau dros yr wyl nawr yn chwyrnu a dangos eu dannedd dros riniog fy nesg.

Cawsom hefyd newyddion trist iawn bod hen gyfaill annwyl ac unigryw wedi'n gadael, a hynny yn ddychrynllyd o sydyn. Felly rwy'n sgwennu hwn yn groes i'r graen, gan nad yw blog yn flog heb eiriau na lluniau i'w gynnal.

Rywbryd, efallai, fe soniaf am y cyfrifiadur newydd, hynt a helynt yr hyn a'r llall, teithiau diddorol, troeon trwstan ac abswrdiaeth bywyd, ond heno, a'r byd yn edrych yn le peryg, a bywyd yn teimlo fel edefyn brau, taw piau hi.